Magazine Contact #30 - Magazine - Over ons - Concept Wiesner-Hager
back

Veranderingsmanagement in verwarrende tijden.

Magazine Contact #30

Wat we kunnen leren van COVID-19 voor het ontwerp van nieuwe werkomgevingen. COVID-19 heeft de spelregels van organisaties in één klap flink door elkaar geschud. De gevolgen zullen nog lang merkbaar zijn. In plaats van processen en veranderingen stap voor stap in te voeren in de bedrijfscultuur, moeten veranderingen in uitzonderlijke situaties van de ene op de andere dag plaatsvinden. Om zijn visie op dit onderwerp te horen, hebben we Christian Vieira dos Santos, directeur van SYMBIOS en expert voor transformatieprocessen in nieuwe werkomgevingen, om een interview gevraagd.

In de wereldwijde coronacrisis zijn veel bedrijven tegen hun grenzen aan gelopen en hebben ze hun activiteiten tot een minimum beperkt. Kan een dergelijk horrorscenario op enigerlei wijze worden voorbereid?  

De coronacrisis maakt veel bestaande dingen nog duidelijker. Als onder een vergrootglas. Zo heeft corona ons duidelijk laten zien hoe verbonden, complex en dynamisch onze wereld is. Dynamiek beschrijft niets anders dan de kans om voor verrassingen te komen te staan. Iets is daarentegen complex als eenvoudige oplossingen op basis van "als-dan" relaties niet meer werken. Dus in de zin van: als A gebeurt, dan moet ik B doen om C als resultaat te krijgen. Corona is beide. Dynamisch en complex. Het kwam onverwacht en kan niet met eenvoudige antwoorden worden opgelost. Onze huidige organisaties zijn niet ontworpen voor dynamiek en complexiteit. Integendeel, ze zijn gebaseerd op calculatie, voorspelbaarheid en stabiliteit. In een omgeving die niet te plannen is omdat deze vol verrassingen zit, werken deze vormen van leiderschap en organisatie niet meer. De systemen die ons in de 20e eeuw welvaart hebben gebracht, falen in de 21e eeuw. 

 

Hoe kunnen bedrijven reageren op de dynamiek en complexiteit?  

Inmiddels zijn er goede oplossingen bekend, hoe we leiderschap, organisaties en samenwerking moeten vormgeven om de dynamiek en complexiteit beter te kunnen beheersen. Dat is het werkgebied van New Work en Agile. In de plaats van planning, centrale aansturing en processen op basis van arbeidsverdeling komen het vermogen om te veranderen (wendbaarheid), creatieve probleemoplossing en het vermogen om zich te organiseren op basis van eigen verantwoordelijkheid. Corona biedt ons dus een leermoment voor de ontwikkeling van deze vaardigheden zodat we in de toekomst beter om kunnen gaan met dynamische gebeurtenissen en complexe problemen. 

 

Wat kunnen bedrijven volgens u concreet doen om optimaal te profiteren van dit leermoment?

De coronacrisis heeft er bijvoorbeeld toe geleid dat zelfs bedrijven die aanvankelijk sterk aarzelden, moesten overschakelen op virtuele samenwerking. En wel van de ene op de andere dag, zonder lange onderhandelingsprocessen over regelingen voor thuiswerken. Ook moesten bedrijven vaak creatieve oplossingen vinden om dit van de ene op de andere dag mogelijk te maken. Wendbaarheid in haar zuiverste vorm dus. Deze bedrijven hebben vervolgens ook ingezien dat men medewerkers kan vertrouwen en dat ze hun werk ook

 

Corona heeft aangetoond dat veel taken ook op afstand kunnen worden uitgevoerd met behulp van videoconferenties en samenwerkingstools. Hebben we dan in de toekomst überhaupt nog kantoren nodig?  

Ook hier werkt corona weer als een vergrootglas. Want al voor corona zagen steeds meer bedrijven het belang van het kantoor voor de bedrijfscultuur in. Corona toont aan dat veel meer taken ook op afstand en onafhankelijk van plaats en tijd uitgevoerd kunnen worden. Dit biedt de grote kans om bijvoorbeeld het zakelijke verkeer en het woon-werkverkeer in de toekomst te verminderen. Maar corona laat ons ook zien hoe belangrijk sociale uitwisseling is voor ons mensen. Het kantoor zal dus nog meer dan voorheen een plek van levendig samenzijn worden. Een plek waar gemeenschapszin, teamgeest en culturele identiteit mogelijk worden gemaakt. 

 

Wat is belangrijk om de nieuw verworven kennis te integreren in een genormaliseerde werkdag en niet weer in de "oude sleur" te vervallen?  

Naar mijn mening moet de terugval in oude gedragspatronen niet worden onderschat. Dit effect is bijvoorbeeld bekend van cursussen: de andere omgeving in een seminar creëert een andere context die iets nieuws mogelijk maakt. Als deze context weer wegvalt, vervallen mensen al snel weer in oude routines. Bedrijven moeten zich daarom afvragen welke leerervaringen uit de coronaperiode de nieuwe norm in het dagelijks leven kunnen worden. 

 

Wat voor soort mensen zijn nodig om veranderingen in de juiste banen te leiden?

Zelfsturend vermogen, eigen verantwoordelijkheid, interdisciplinair probleemoplossend vermogen en het vermogen om te veranderen vereisen een compleet nieuwe manier van denken, een nieuwe mentaliteit of bewustzijn. Dit is volgens mij een van de belangrijkste taken waar managers vandaag de dag voor staan. Het creëren van een omgeving waarin medewerkers en de hele organisatie deze vaardigheden kunnen ontwikkelen. Als dat lukt, is er ook iets goeds uit corona voortgekomen.

Wij mensen worden geboren als zeer creatieve wezens, die niets liever willen dan boven onszelf uitgroeien op een manier die we zelf bepalen en in samenwerking met andere mensen. Ieder mens beschikt dus van nature al over de voorwaarden die we in de toekomst nodig zullen hebben. Helaas hebben veel mensen door verschillende leidinggevenden van jongs af aan tot aan hun volwassenheid deze natuurlijke vermogens afgeleerd. Dit is volgens mij een van de belangrijkste taken waar managers vandaag de dag voor staan: een omgeving te creëren waarin deze vaardigheden weer tot bloei kunnen komen.

 

Christian Vieira dos Santos
 

 

Oprichter van SYMBIOS, expert in transformatieprocessen en nieuwe werkomgevingen. Christian Vieira dos Santos werkt al 25 jaar op het gebied van organisatieontwikkeling en consulting. Met SYMBIOS ondersteunt hij bedrijven bij de overgang naar het nieuwe werken en bij de realisatie van nieuwe werkomgevingen.

Magazine abonneren!

U krijgt ons magazine met informatie uit de markt en over Wiesner Hager