Magazine contact #23 - Magazine - Over ons - Concept Wiesner-Hager
back

Alleen wat beweegt, kan ook beter. Het agile werken: de toekomst voor ondernemingen.

Magazine contact #23

Slechts een paar jaar geleden golden agile methodieken nog als een gebied voor specialisten en niche-ondernemingen. Maar sinds grote ondernemingen zoals Bosch met meer dan 300.000 medewerkers zich openlijk tot agile arbeidsmethoden hebben bekeerd, is het duidelijk dat dit niet langer een modegril is, maar de toekomst die nu al is begonnen.

Daar ook Wiesner-Hager, met name bij de planning van kantoren, steeds vaker met agile arbeidsvormen wordt geconfronteerd, hebben wij ons uitvoerig met dit onderwerp beziggehouden en een verhelderend gesprek gevoerd met Valentin Nowotny, de schrijver van het boek “Agile Unternehmen – Nur was sich bewegt, kann sich verbessern” (Agile Ondernemingen, alleen wat beweegt, kan beter).

Wat heeft u ertoe bewogen dit boek te schrijven?

Nowotny: Agility is volgens mij de volgende grote stap vooruit in de knowledge society. In de tijd van internet 4.0 en de 3D-printer is de productie niet meer wat ze ooit was. Kwaliteit en snelheid worden in toenemende mate de internationale drijfveren voor succes. Vele grote namen, zoals Google, Amazon en Spotify, laten zien hoe het moet. Vertrouwde businessmodellen worden opengebroken, nieuwe modellen ontstaan.

Wat moeten we eigenlijk verstaan onder “agile"?

Nowotny: Agile is een nieuw management principe waarbij niet langer de klant om de onderneming draait, maar de onderneming, dan wel de medewerkers met hun activiteiten en prestaties, om de klant. Feedback is geen brengschuld van de onderneming, maar een haalschuld. Agile werken betekent zo snel mogelijk en zo veel mogelijk uitproberen. Maar het betekent ook bewust en “opgewekt” in de fout gaan met als doel nog sneller vast te stellen wat tot succes voert.

De generatie Y verlangt zinvol werk en mogelijkheden tot zelfontplooiing. Denkt u dat we met agile werkmethoden aan deze verlangens tegemoet kunnen komen?

Nowotny: Niet meer “die daarboven” moeten beslissen, maar de mensen die heel dicht bij de processen staan nemen de beslissingen die passen bij de strategie. Het geheim is deze strategie zo goed te formuleren en communiceren dat iedereen ze begrijpt en met zijn eigen handelen ertoe kan bijdragen dat ze ook wordt uitgevoerd.

In uw boek schetst u “new work” als tegenhanger van de vertrouwde managementsystemen. Is de sfeer van het nieuwe begin als gevolg van agile concepten al merkbaar in Europese ondernemingen?

Nowotny: New work betekent werken op voet van gelijkheid, waar het beste idee telt en niet de wil van één enkele persoon. Chefs zijn niet meer chefs in de traditionele zin van het woord, maar mentoren en begeleiders bij het zoeken naar de beste ideeën en ambitieuze concepten voor de uitvoering ervan.

Als we deze weg inslaan, waar moeten we dan vertrekken en hoe kunnen we dit het beste doen?

Nowotny: Een klein pilotproject, een afdeling die anders wil gaan werken, dat is het startpunt voor het opdoen van eerste ervaringen. Wanneer er meerdere gebieden veranderd dienen te worden, dan is een intensievere planning noodzakelijk, niet alleen met betrekking tot werkomgeving maar ook rekening houdend met de geldende bedrijfscultuur.

In uw boek zegt u dat de succesvolle implementatie van agile werkmethoden vaak hand in hand gaat met change processen die de ondernemingscultuur betreffen. Wat zijn de gevolgen voor leidinggevenden, management en medewerkers?

Nowotny: Change concepten, culture shift en agile structuren houden vaak verband met elkaar. Change projecten maken het mogelijk veranderingen op grote schaal aan te pakken, culture shift zet vraagtekens bij de gangbare vanzelfsprekendheid en vormen van samenwerking en met agile concepten wordt dan voor een methodische richting gekozen die tot succes lijkt te voeren.

De generatie Y verlangt zinvol werk en mogelijkheden tot zelfontplooiing. Denkt u dat we met agile werkmethoden aan deze verlangens tegemoet kunnen komen?

Nowotny: Ja, voor zo ver deze verenigbaar zijn met de visie en missie van de onderneming. Bovendien moet men zich realiseren dat agile werken niet bepaald een gemakkelijke optie is. Het betekent vooral ook verantwoordelijkheid nemen. Het team engageert zich, bij een scrum bijvoorbeeld, voor resultaten en probeert die dan op een serieuze manier te realiseren. Als het lukt iedereen naar eigen vermogen erbij te betrekken, hoort natuurlijk ook zelfontplooiing tot de mogelijkheden. Te hoge en te lage belastingen moeten echter tijdens regelmatige feedback-sessies ter sprake komen en er moeten oplossingen worden gezocht, anders is het niet mogelijk dat alle betrokkenen voor 100% presteren. En dat is het doel van agile werken: ervoor zorgen dat iedereen voor 100% presteert.

Uw boek heeft als ondertitel: “Alleen wat beweegt, kan ook beter". Hoe kan dit thema deel worden van een moderne office architectuur?

Nowotny: Bewegen in de ruimte, verschuifbare wanden, snelle aanpassingen zodat het team ook ruimtelijk kan beschikken over een omgeving met uitstekende mogelijkheden voor communicatie. Dit zijn belangrijke randvoorwaarden voor een professionele toepassing van het agile concept. "Form follows function” is weliswaar geen nieuw concept, maar het krijgt hier wel een nieuwe betekenis. Als focus, snelheid en flexibiliteit worden verlangd, moet de werkomgeving ook de mogelijkheden daartoe bieden. Is dit niet het geval, dan werkt ze remmend. Vanuit het oogpunt van agility is het wenselijk dat groepen kunnen beschikken over maximale vormgevingsmogelijkheden. Tegenwoordig wordt een ruimte niet meer gedefinieerd voor de eeuwigheid, maar moet flexibel toepasbaar zijn en berekend zijn op de functie.

Welke eisen stelt een agile werkomgeving aan de ruimtelijke structuren?

Nowotny: Royale ruimtelijke concepten met werkplekken voor groepen, inclusief mogelijkheden zich terug te kunnen trekken, veel wanden met boards en andere spullen om gedachten, taken, kengetallen, ideeën en nieuwe processen te visualiseren. Daarnaast ook plekken voor ontspanning. Daar kan men zich zelf zijn, de omgeving mag gezelligheid uitstralen . Ik zie een echt teamkantoor, maar ook mogelijkheden om contacten te onderhouden met collega's van andere afdelingen, klanten en netwerkpartners. Veel van wat vroeger voorbehouden was aan reclame- en communicatiebureaus begint nu langzamerhand gemeengoed te worden!

Alleen als kennis in voldoende mate kan “circuleren”, kan een organisatie ook echt beter worden. Op welke plekken in een onderneming wordt, volgens u, deze kennis doorgegeven?

Nowotny: Er zijn vele manieren om kennis door te geven, de interessantste zijn vaak de vormen die niet onmiddellijk zichtbaar zijn. In dit opzicht is de geruchtenmachine een goede versterker en ondersteunende factor voor een positieve veranderingsdynamiek. Hoe meer plekken er in een onderneming zijn die uitnodigen even tot rust te komen en met anderen van gedachten te wisselen, des te beter functioneert het doorgeven van kennis. Groene eilandjes met stimulerende elementen zoals kunst, een kleine fototentoonstelling, of interessante uitkomsten van workshops die uitnodigen tot reflectie, ingebed in een aangename omgeving die uitnodigt even te blijven hangen, dit alles maakt verbetering mogelijk.

 

Magazine abonneren!

U krijgt ons magazine met informatie uit de markt en over Wiesner Hager