Magazine Contact #26 - Magazine - Over ons - Concept Wiesner-Hager
back

Silicon Savannah: de nieuwe Coworking-Hubs in Nairobi.

Magazine Contact #26

Rondom Nairobi ontstaat momenteel een van de grootste en belangrijkste technologieclusters ter wereld. In de Coworking Spaces van iHub, Nailab en Nairobi Garage werden al enkele apps ontwikkeld die het dagelijks leven in Afrika blijvend hebben veranderd. Een wandeling door Silicon Savannah.

In het westen van het stadscentrum wordt het verkeer rustiger, de bebouwing opener, het land met elke stap groener en groener. We wandelen langs kerken, basisscholen en restaurants uit alle delen van de wereld, als op de straathoek van Galana Road en Lenana Road opeens een van zwart glas voorzien, met betonplaten bekleed kantoorgebouw oprijst. Zo onopvallend als de hardware van het zogenoemde Senteu Plaza is, zo fascinerend blijkt de daarin verborgen software. "Ik geef toe, deze kiem is niet erg spectaculair", zegt Erik Hersman. "Maar feitelijk is deze plek een belangrijk deel van de ontstaansgeschiedenis van de Silicon-Savannah- story. Hier is waar het allemaal begon."

Hersman, rode baard, kale kop en het postuur van een uitsmijter die men liever niet op zijn pad vindt, groeide op in Florida, Kenia en Soedan en heeft zich gespecialiseerd in het ontplooien van het zwarte continent tot een tech-hub, tot een digitale oase met wilde, innovatieve start-ups. In 2010 richtte de "witte Afrikaan", zoals de blogger en technologie- expert intussen door iedereen wordt genoemd, in de Keniaanse hoofdstad Nairobi het Coworking Platform iHub op, een Open Space voor geeks, nerds, hackers, technologen en alle daarin geïnteresseerde investeerders. "iHub", zegt de 42-jarige, "is een incubator, een couveuse voor nieuwe ideeën, een broedplaats voor jonge bedrijven in de IT-branche."

 

Onderwijs via apps

De ruimtes zijn weinig spectaculair. Een bar als in een hotel in Waldviertel, houten tafels en bonte plastic stoelen als in elke middelmatig ingerichte kantine, waarbij het geheel is ingepakt in een laminaatvloer, akoestisch plafond en een paar planten met grote bladeren die midden in de ruimte uit bonte bloembakken steken, helemaal alsof ze willen bewijzen dat de digitale savanne in Afrika helemaal niet zo dor en uitgedroogd is als de meesten van ons niet-Afrikanen abusievelijk zouden denken. En toch hebben hier enkele van de belangrijkste en intussen hoogst gewaardeerde tech-bedrijven van Afrika het licht van de virtuele wereld gezien. Het zijn intelligent vormgegeven apps die het leven van de in Kenia wonende mensen gemakkelijker moeten maken en ook op de eenvoudigste, goedkoopste mobiele telefoons en tablets kunnen worden geïnstalleerd: het leerplatform eneza, een soort virtuele leraar, moet het opleidingsniveau in het vooral landelijke gebied verhogen en wordt al door meer dan vier miljoen leerlingen gebruikt.

De in 2013 opgerichte start-up BRCK heeft zich gespecialiseerd in het bouwen van laptop-klassen. Daarmee rusten ze afgelegen stepperegio's met WiFi uit en sluiten deze zo op het internet aan. Op dit moment bevinden zich de eerste apps voor doven in ontwikkeling, die proberen in alle lagen van de bevolking een uniforme gebarentaal te introduceren.

 

Digitalisering in de landbouw en economie

Ook in andere sectoren is er veel in beweging: met de Buupass kunnen Kenianen voor de eerste keer online OV-tickets voor bus en trein kopen. Met de E-Cow, een virtueel handelende vroedvrouw, kunnen kuddes runderen gericht worden vergroot. M-Farm op zijn beurt laat boeren en lokale handelaren met elkaar in contact komen en zorgt ervoor dat de producten via de kortste en meest lucratieve weg, zonder de omweg via groot-industriële tussenhandelaren, bij de klant komen. En mHealth zorgt ervoor daar te beginnen waar de regering haar werk niet meer kan vervullen, en voorziet de mensen buiten de steden in de vorm van Public Private Partnerships van projecten en diensten op het gebied van gezondheid.

 

"iHub heeft helemaal niets geënsceneerds of buitenissigs zoals veel andere Coworking Spaces in Europa en Amerika", zegt Karin Krobath, oprichtingspartner van het Oostenrijkse agentschap Identitäter, dat zich in Employer Branding en Corporate Culture heeft gespecialiseerd en sinds de ontdekking van de Afrikaanse techscene regelmatig Learning Journeys naar Nairobi organiseert. "iHub is een authentiek en oorspronkelijk platform voor iedereen die zich tot taak heeft gesteld echte oplossingen voor echte problemen te vinden." Naast iHub, vertelt Krobath, zijn er ook andere, reeds actief aan de tech-economie participerende hubs en Coworking Platformen zoals bijvoorbeeld Nailab en Nairobi Garage.

 

Silicon Savannah

Door de hoge dichtheid aan innovatieve tech-startups, en in navolging van Silicon Valley in Californië, is de regio rondom Nairobi intussen als Silicon Savannah in de digitale economische atlas opgenomen. "En ik kan vanuit mijn observatie zeggen dat wij met onze vooroordelen en verkeerde inschattingen de Afrikaanse markt zwaar onderschatten", aldus Krobath. "Hier worden bottom-up juist gigantische ontwikkelingsstappen gezet die geen regering en geen NGO ter wereld met deze snelheid klaar zou krijgen." Tot de belangrijkste digitale ontwikkelingen op de tech-markt telt Identitäter de beide start-ups M-Pesa en M-Kopa, die al het leven van miljoenen mensen hebben veranderd. M-Pesa, een samenwerkingsproject van Safaricom en Vodafone, is met bijna 30 miljoen klanten het grootste en meest succesvolle mobiele betaalsysteem ter wereld. Zelfs in de taxi en op de markt wordt tegenwoordig al met M-Pesa betaald. Dit is mogelijk, doordat nieuwe functies in de SIM-kaart werden ingebouwd. En M-Kopa verspreidt – daar waar de mensen niet op een regulier elektriciteitsnet zijn aangesloten, en dat is toch 70 procent van de bevolking – compacte zonnesystemen voor thuis, die in termijnen afbetaald en voor LED-lampen evenals het opladen van smartphones en laptops gebruikt worden.

 

Circa 500 start-ups

"De start-up-scene in Afrika boomt, en wel echt", zegt Karin Krobath, die in de circa 500 jonge technologiebedrijven in Silicon Savannah het fenomeen van leap-frogging, dus het overslaan van technologische ontwikkelingsstappen, bevestigd ziet. Waar andere landen al sinds jaren aan de implementatie van digitale, mobiele betaalmethodes werken, is het in Kenia, Nairobi, Zuid-Afrika – en intussen ook al in Roemenië en Albanië – allang heel gebruikelijk om de kilo rundvlees op de markt met M-Pesa te betalen. "Silicon Savannah digitaliseert met razende snelheid", aldus Krobath. "Dat wekt natuurlijk ook de interesse van de investeerders. En ik denk dat deze boom de kans biedt dat het continent zich op eigen kracht substantieel verder ontwikkelt. Daar kunnen wij allemaal nog van leren."

 

Wojciech Czaja

 

Van 24 tot 27 september 2018 organiseert Identitäter in samenwerking met Ecotec onder de titel "Leren van de innovatiekracht van het digitale Afrika" weer een Learning Journey naar Silicon Savannah in Nairobi.

Informatie op www.ecotec.at en

www.identitaeter.at.

 

© Foto: Sigrid Mayer

Magazine abonneren!

U krijgt ons magazine met informatie uit de markt en over Wiesner Hager.